| رويدادها |
|
|
انتخابات دربیانات مقام معظم رهبری( همه بايددرانتخابات شركت كنند؛ اين يك وظيفه ى ملى است
بهترين كيست ؟
مردم سعى كنند صالحترين را انتخاب كنند. آن كسانى كه نامزد رياست جمهورى ميشوند و در شوراى نگهبان صلاحيت آنها زير ذره بين قرار ميگيرد و شوراى نگهبان صلاحيت آنها را اعلام ميكند، اينها همهشان صالحند. اما مهم اين است كه شما در بين اين افراد صالح، بگرديد و صالحترين را پيدا كنيد. اين جا جائى نيست كه من و شما بتوانيم به حداقل اكتفاء كنيم؛ دنبال حداكثر باشيد؛ بهترين را انتخاب كنيد.
بهترين كيست؟ من نسبت به شخص، هيچگونه نظرى ابراز نميكنم؛ اما شاخصهائى وجود دارد. بهترين، آن كسى است كه درد كشور را بفهمد، درد مردم را بداند، با مردم يگانه و صميمى باشد، از فساد دور باشد، دنبال اشرافيگرى خودش نباشد. آفت بزرگ ما اشرافيگرى و تجملپرستى است؛ فلان مسئول اگر اهل تجمل و اشرافيگرى باشد، مردم را به سمت اشرافيگرى و به سمت اسراف سوق خواهد داد. اينى كه ما گفتيم امسال، سال حركت به سوى اصلاح الگوى مصرف است، يعنى امسال سالى است كه ملت ايران تصميم بگيرد كه با اسراف مبارزه كند. نميگوئيم بكلى و يكباره و در طول يك سال، اسراف تمام بشود؛ نه، ما واقعبينتر از اين هستيم؛ ميدانيم اين كار مال ساليان پى در پى است و بايد كار بشود تا به اين فرهنگ برسيم؛ بايد اين كار را شروع كنيم.
انتخابات وسيلهاى براى عزت ملى
ملت عزيز ايران! من به شما عرض ميكنم، درست در نقطهى مقابل خواست دشمنان، همهى ما بايد در انتخابات حضور فعالى داشته باشيم. انتخابات آبروى ملى ماست؛ انتخابات يكى از شاخصهاى رشد ملى ماست؛ انتخابات وسيلهاى براى عزت ملى است. وقتى ببينند كه ملت ايران با شور و با شعور و با درك كامل و آگاهى پاى صندوقهاى رأى ميروند، معنايش چيست؟ معنايش اين است ملت براى خود حق و توان تصميمگيرى قائل است؛ ميخواهد در آيندهى كشور اثر بگذارد و مسئولان كشور و مديران اصلى كشور را انتخاب كند. انتخاب رئيس جمهور يعنى انتخاب رئيس قوهى مجريه و كسى كه اغلب امكانات كشور در اختيار اوست. و مىبينيد اگر چنانچه رئيس جمهورى شور و نشاط و شوق و اراده داشته باشد، چه خدمات بزرگى را براى اين كشور انجام ميدهد؛ ميخواهند اين نباشد. من عرض ميكنم: همه بايد اصرار داشته باشيد كه در انتخابات شركت كنيد. به نظر من مسئلهى اول در انتخابات، مسئلهى انتخاب اين شخص يا آن شخص نيست؛ مسئلهى اول، مسئلهى حضور شماست. حضور شماست كه نظام را تحكيم ميكند، پايههاى نظام را مستحكم ميكند، آبروى ملت ايران را زياد ميكند، استقامت كشور را در مقابل دشمنىها زياد ميكند و دشمن را از طمع ورزيدن به كشور و از فكر ضربه زدن و توسعه و فساد و فتنه منصرف ميكند. اين يك مسئلهى بسيار مهم است؛ پس مسئلهى اول، شركت در انتخابات است.
شعارهاى انقلاب فراتر از جناحبنديها
من توصيهام به مردم در درجهى اول اين است كه بيايند وارد ميدان انتخابات شوند، صندوقهاى رأى را پر رونق كنند. خود اين صفوفى كه ايستادند، ممكن است زحمت هم داشته باشد؛ در هواى سرد؛ يك ساعت - كمتر، بيشتر - اما اين مجاهدت است، اين جهاد است؛ اين زحمت پيش خداى متعال اجر دارد. بروند رأى بدهند. اين در درجهى اول.
به كى رأى بدهند؟ شاخص اين است كه شعارهاى انقلاب بايستى به وسيلهى مسئولين و منتخبين ما روز به روز زندهتر شود. اين شاخص است. ربطى به جناحبنديها ندارد، ربطى به اسمها ندارد. علاج دردهاى اين ملت و وسيلهى رسيدن به آرمانهاى اين ملت، شعارهاى انقلاب است؛ اينها بايد حفظ شود. آن كسانى كه با اين شعارها به معناى حقيقى كلمه مخالفند، دشمنِ اين شعارهايند؛ اينها نبايد در مراكز تصميمگيرى واقع بشوند. بين ملتند، باشند. آحاد ملت، هر كسى هر عقيدهاى داشته باشد، اشكال ندارد؛ اما آن كسى كه عقيدهاش اين است كه اين ماشين بايد راه نيفتد، اين را نميشود پشت رُل گذاشت. يك آدمى كه عقيدهاش اين است كه از اين جا بايد اين اتومبيل حركت نكند، اين شخص را پشت فرمان خودرو بگذاريم، هيچ وقت اين اتومبيل حركت نخواهد كرد. بايد كسى را بگذاريم كه معتقد به اين حركت باشد، معتقد به اين راه باشد، معتقد به آن هدف باشد، معتقد به توانائيهاى ملى باشد، معتقد به اسلام، معتقد به انقلاب باشد و شاخصها را قبول داشته باشد. اين آن نقطهى حساس است. اين هم نكتهى دوم است.
عمل صالح را بايد با شوق و بوقت انجام داد
شركت در انتخابات، يك عمل صالح است؛ اين عمل صالح را بايد با شوق و بوقت انجام داد. بسيارى از كارها هست كه زمان آن در يك برههى خاص است؛ انتخابات رياست جمهورى از اين قبيل است. امروز اگر ما ايرانىها اقدام به انتخاب كرديم، امكانى را براى خود و كشورمان به وجود آوردهايم. اگر منِ ايرانى امروز اين عمل صالح را انجام ندهم، اينطور نيست كه فردا يا پنج روز ديگر يا ده روز ديگر بشود اين را انجام داد؛ نه، تا چهار سال ديگر اين عمل صالح قابل انجام دادن نيست.
BR>
BR>
|
|
آلودگی محیط زیست از منابع گوناگون صورت میگیرد
آلودگی محیط زیست از منابع گوناگون صورت میگیرد. با پیشرفت تمدن بشری و توسعه فنآوری و ازدیاد روز افزون جمعیت ، در حال حاضر دنیا با مشکلی به نام آلودگی در هوا و زمین روبرو شده است که زندگی ساکنان کره زمین را تهدید میکند. بطوری که در هر کشور حفاظت محیط زیست مورد توجه جدی دولتمردان است. امروزه وضعیت زیست محیطی به گونهای شده است که مردم یک شهر یا حتی یک کشور از آثار آلودگی در شهر یا کشور دیگر در امان نیستند.
برفی که در نروژ میبارد مواد آلایندهای به همراه دارد که منشا آن از انگلستان و آلمان است. یا باران اسیدی در کانادا نتیجه مواد آلایندهای است که منشا آنها از ایالات متحده است. در آتن گاهی مجبور میشوند به علت آلودگی شدید هوا کارخانجات را تعطیل و رفت و آمد اتومبیلها را محدود کنند. شهرهای دیگر دنیا مانند مکزیکوسیتی ، رم و تهران نیز با مشکل آلودگی هوا دست به گریبانند. آلودگی دریاها ، رودخانهها ، دریاچهها و اقیانوسها و جنگلهای نیز نیز موضوع بحث جدی میباشند.
آلودگی محیط زیست و لایه ازن
یکی از مسائلی که در سالهای اخیر باعث نگرانی دانشمندان شده ، مسئله تهی شدن لایه ازن و ایجاد حفره در این لایه در قطب جنوب است. لایه اوزون در فاصله 16 تا 48 کیلومتری از سطح زمین قرار گرفته و کره زمین را در برابر تابش فرابنفش نور خورشید محافظت میکند. هر گاه از مقدار لایه ازن ، 10 درصد کم شود، مقدار تابشی که به سطح زمین میرسد تا 20 درصد افزایش مییابد. تابش فرابنفش موجب بروز سرطان پوست در انسان میشود و به گیاهان صدمه میزند. مولکولهای کلروفلوئورکربنها (CFCها) در از بین بردن لایه ازن موثرند. از این ترکیبات بطور گسترده در دستگاههای سرد کننده و در افشانهها (اسپریها) استفاده میشود.
این مولکولها به علت پایداری آنها به استراتوسفر راه مییابند و در آنجا بر اثر تابش خورشید پیوند C-Cl شکسته میشود. اتم کلر حاصل به مولکول ازن حمله میکند و مولکول CLO را میدهد. این مولکول بنوبه خود با اکسیژن ترکیب شده ، مولکول O2 و اتم Cl آزاد میشود که مجددا در چرخه تخریب اوزون شرکت میکند. از این روست، در عهدنامه سال 1978 مونترال قرار این شده که از مصرف کلروفلوئوروکربنها به تدریج کاسته شود و مواد دیگری به عنوان جانشین برای آنها یافت شود و یافتن چنین ترکیباتی بطور مسلم کار شیمیدانان است.
آلودگی هوا و مه دود فتوشیمیایی
بسیاری از مناطق شهری با پدیده آلودگی هوا روبهرو هستند که در جریان آن ، سطوح نسبتا بالایی از ازن در سطح زمین که جزء نامطلوبی از هوا در ارتفاعات کم است، در نتجه واکنش نور القایی آلایندهها تولید میشود. این پدیده را مه دود نور شیمیایی مینامند و گاهی از آن به عنوان "لایه ازن در مکانی نادرست" از نظر تشابه آن با مسئله تهی شدن ازن استراسفر یاد میکنند. فرآیند تشکیل مه دود در واقع شامل صدها واکنش مختلف است که دهها ماده شیمیایی را دربرمیگیرد و بطور همزمان رخ میدهند. در واقع ، هوای شهرها را به "واکنشگاههای شیمیایی عظیم" تشبیه کردهاند.
پدیده مه دود شیمیایی ، نخستین بار در دهه 1940 در لوس آنجلس مشاهده شد و از آن زمان ، عموما به این شهر بستگی داده شده است. اما در دهههای اخیر با کنترل آلودگی هوا مسئله مه دود در شهر لوس آنجلس بطور نسبی تخفیف پیدا کرده است. از نظر کمی ، اکثر کشورها و همچنین سازمان جهانی بهداشت (WHO) ، حدی را برای حداکثر غلظت مجاز اوزون در هوا در نظر گرفتهاند که در حدود 100ppb (میانگین غلظتها در طول زمان یک ساعت) است. اوزون در هوای پاکیزه تنها به چند در صد این مقدار میرسد. واکنش دهندههای اصلی اولیه در یک پدیده مه دود نور شیمیایی ، اسید نیتریک ، NO و هیدروکربنهای سوخته نشده هستند که از موتورهای احتراقی درون سوز به عنوان آلاینده در هوا منتشر میشوند. جزء مهم دیگر در تشکیل مه دود ، نور خورشید است.
باران اسیدی
یکی از جدیترین مشکلات زیست محیطی که امروزه بسیاری از مناطق دنیا با آن روبهرو هستند، باران اسیدی است. این واژه انواع پدیدهها ، از جمله مه اسیدی و برف اسیدی که تمام آنها با نزول مقدار قابل ملاحظه اسید از آسمان مطابقت دارد را میپوشاند. باران اسیدی دارای انواع نتایج زیانبار بوم شناختی است وجود اسید در هوا نیز احتمالا بر روی سلامتی انسان اثر دارد. پدیده باران اسیدی در سالهای آخر دهه 1800 در بریتانیا کشف شد، اما پس از آن تا دهه 1960 به دست فراموشی سپرده شد. باران اسیدی به نزولات جوی که قدرت اسیدی آن بطور قابل توجهی بیش از باران طبیعی (یعنی آلوده نشده)، که خود به علت حل شدن دیاکسید کربن هوا در آن و تشکیل اسید کربونیک بطور ملایم اسیدی است، باشد، اطلاق میشود.
(CO2 (g) + H2O (aq) ↔ H2CO3(aq
از تفکیک جزئی H2CO3 پروتون آزاد میشود و PH سیستم را کم میکند.از اینرو PH باران طبیعی که آلوده نشده، از این منبع بخصوص حدود 5.6 است. تنها بارانی که قدرت اسیدی آن به مقدار قابل ملاحظهای بیشتر از این باشد، یعنی PH آن کمتر از 5 باشد، باران اسیدی تلقی میشود. دو اسید عمده در باران اسیدی ، HNO3 و H2SO4 است. بطور کلی ، محل نزول باران اسیدی در مسیر باد دورتر از منبع آلایندههای نوع اول ، یعنی SO2 و نیتروژن اکسیدها است. باران اسیدی به هنگام حمل توده هوایی که آلایندههای نوع اول را دربردارند، بوجود میآیند. از اینرو باران اسیدی یک مشکل آلودگی است که به علت حمل دور برد آلایندههای هوا ، حدود و مرز جغرافیایی نمیشناسد.
مواد شیمیایی آلی سمی
واژه مواد شیمیایی سنتزی از طرف رسانههای گروهی برای توصیف اجسامی بکار میرود که عموما در طبیعت یافت نمیشوند. ولی توسط شیمیدانان از اجسام سادهتر سنتز شدهاند. اکثریت مواد شیمیایی سنتزی که مصرف تجارتی دارند، ترکیبات آلی هستند و برای بیشتر آنها از نفت به عنوان منبع اولیه کربن در این ترکیبها استفاده شده است. کربن با کلر ترکیبهای زیادی را تشکیل میدهد که به علت سمی بودن آنها برای بعضی گیاهان و حشرات ، بسیاری از این قبیل ترکیبها کاربرد گستردهای به عنوان آفت کش یافتهاند. ترکیبات آلی کلردار دیگر بطور گستردهای در صنایع پلاستیک و الکترونیک بکار برده شدهاند.
شکستن پیوند کربن به کلر بطور مشخص دشوار است و حضور کلر همچنین واکنش پذیری سایر پیوندها را در مولکولهای آلی کم میکند. همین خاصیت به این معنی است که با وارد شدن ترکیبهای آلی کلردار به محیط زیست ، تخریب آنها به کندی صورت میگیرد و بیشتر تمایل به جمع شدن دارند و به این علت به معضل بزرگ محیط زیست محیطی تبدیل شدهاند. اجسام آلی سمی که بطور عمده مورد استفاده قرار میگیرند عبارتند از: انواع آفت کشها ، حشره کشهای سنتی ، حشره کشهای آلی کلردار ، ددت ، توکسافنها ، کاربامات ، حشره کشهای آلی فسفاتدار ، علف کشها و ... .
آلودگی آبها
آب ، تصفیه آن و جلوگیری از آلودگی و به هدر رفتن آن از مسائل بسیار مهم زمان ما به حساب میآید. آلودگی آبها ، معضل بزرگ زیست محیطی محسوب میشود که به علت پیشرفت صنایع و تکنولوژی ، هر روزه با پیشرفت روز افزون آن مواجهیم.
فلزهای سنگین و شیمی خاک
بسیاری از فلزهای سنگین برای انسان سمی هستند و چهار فلز جیوه (Hg) ، سرب (pb) ، کادمیم (Cd) و آرسنیک (As) فلزهایی هستند که بعلت کاربرد گسترده ، سمیت و توزیع وسیع آنها بیشترین خطر را از نظر زیست محیطی دارند. البته هیچ یک از این عنصرها هنوز به آن اندازه در محیط زیست پخش نشده که یک خطر گسترده بشمار آید. به هر حال ، هر یک از آنها در بعضی از محلات در سالهای اخیر در سطوحی سمی یافت میشود. این فلزها بطور عمده از مکانی به مکان دیگر از طریق هوا منتقل میشوند و این انتقال معمولا به صورت گونههایی که روی ماده ذره مانند معلق ، جذب سطحی شده یا در آن جذب شده است، صورت میگیرد.
تولید انرژی و آثار محیطی آن
بسیاری از مسائل زیست محیطی ، نتیجه غیر مستقیم تولید و مصرف انرژی ، بویژه زغال سنگ و بنزین است. ذخایر زغال سنگ در دنیا از مجموع نفت ، گاز طبیعی و اورانیوم خیلی بیشتر است. از اینرو مصرف زغال سنگ برای تولید انرژی صنعتی نه تنها ادامه خواهد یافت، بلکه احتمالا به مقدار زیادی بویژه در کشورهای در حال توسعه مانند چین و هندوستان که ذخایر زیادی از این ماده دارند، افزایش مییابد. از سوزاندن زغال سنگ مقدار زیادی SO2 و CO2 که آلاینده هستند تولید میشود. بحث انرژی هستهای و سایر منابع انرژی نیز جای خود دارد.
BR>
BR>
|
|
همه محیطهایی که در آنها زندگی جریان دارد محیط زیست نامیده میشود.
همه محیطهایی که در آنها زندگی جریان دارد محیط زیست نامیده میشود. به عنوان مثال استخر آب ، یک شهر ، اقیانوس و کویر همگی انواعی انواعی از محیط زیست به حساب میآیند.در محیط زیستی عوامل غیر زنده مانند خاک ، آب ، گازها و غیره به همراه جانداران وجود دارند. موجودات زنده با هم و با محیط غیر زنده خود ارتباطی متقابل برقرار میسازند. این ارتباطها برای بقای محیط زیست بسیار لازمند. کارشناسان محیط زیست هنگام بررسی ، مناطق زیستی را مورد مطالعه قرار میدهند. هر منطقه زیستی شامل موجودات زنده ویژه عوامل غیر زنده است اکوسیستم نام دارد و دانشی که به بررسی اکوسیستمها میپردازد. اکولوژی نامیده میشود.
پارک ملی یلوستون
پارکهای ملی
و محلهای طبیعی باید با دقت تمام
کنترل و اداره
شوند تا مراجعین ، تعادل زندگی
طبیعی را بر هم نزنند.
قطب جنوب
در اینجا یک گروه
از توریستهای زیست شناس را در منطقه
قطب جنوب مشاهده
می کنید روزی خواهد آمد که تمام
منطقه قطب جنوب
به یک پارک جهانی تبدیل شود.
عوامل زنده اکوسیستم
جانداران را براساس نقشی که در محیط دارند به دستههای زیر تقسیم میشوند.
موجودات تولید کننده (گیاهان سبز)
موجودات مصرف کننده (جانوران)
موجودات تجزیه کننده (باکتریها و قارچها)
ارتباط موجودات زنده با هم دیگر
مهم ترین ارتباط غذایی است که به صورت زنجیره غذایی و شبکه غذایی در جریان است. علاوه بر ارتباط کلی میان جانداران که به صورت زنجیره غذایی نشان داده میشود. انواع دیگری از ارتباط نیز میان آنها وجود دارد که در آن الزاما ارتباط غذایی منجر به از بین رفتن طرفین نمیشود بلکه در این نوع ارتباط جانداران به زیستن در کنار هم ادامه میدهند.
ارتباط غذایی
زنجیره غذایی
اگر وابستگی غذایی یک موجود زنده را با موجود زنده دیگر به صورت A→B نمایش دهیم بدین معنی است که موجود زنده A غذای موجود زنده B است و به عبارت دیگر B از A تغذیه میکند. بدین ترتیب میتوانیم روابط غذایی زیر را که بین چند موجود زنده برقرار میشود نشان دهیم. در این روابط هر موجود زنده به صورت حلقهای از یک زنجیر با موجود زنده دیگر مربوط میشود. هر یک از این روابط را یک زنجیره غذایی مینامند. در تمام این زنجیرههای غذایی حلقه اول یک گیاه سبز است حلقه دوم یک جاندار گیاهخوار است و حلقههای بعدی را موجودات گوشتخوار تشکیل میشوند.
شبکه غذایی
چند زنجیره غذایی که با یکدیگر ارتباط داشته باشند یک شبکه غذایی را بوجود میآورند.
شبکه حیات
همه شبکههای غذایی با یکدیگر ارتباط دارند بطوری که همه موجودات زنده کره زمین یک شبکه غذایی بزرگ را تشکیل میدهد این شبکه غذایی بزرگ ، شبکه حیات نام دارد.
نوع دیگر ارتباط جانداران با هم
رقابت
در رقابت یک موجود به چیزهایی که مورد نیاز موجود زنده دیگر نیز هست احتیاج پیدا میکند. مثلا جانوران بین یافتن غذا و لانه سازی و غیره با هم رقابت میکنند. در عمل رقابت گاهی دو رقیب با یکدیگر با خبر نیستند. بعضی از رقابتها میان جانداران یک گونه و برخی دیگر در بین جاندارانی که از گونههای متفاوت است صورت میگیرد. موضوع مورد رقابت اغلب جانوران غذاست. رقابت تختصاص به جانوران ندارد. گیاهان نیز برای بدست آوردن نور ، آب و کانیها با هم به رقابت میپردازند.
هم زیستی
هم زیستی یعنی زندگی کردن با یکدیگر و با هم زیستن اما در اکولوژی منظور از هم زیستی هر نوع ارتباط نزدیک میان دو نوع موجود زنده است صورتهایی از هم زیستی عبارتند از:
هم سفرگی
در این نوع هم زیستی یکی از افراد ، نه سود میبرند و نه زیان و دیگری سود میبرد. مانند رابطه چسبیدن ماهی بادکشدار ، بدن کوسه ماهی ، که ماهی بادکش دار در این رابطه سود میبرد.
همیاری
در این نوع هم زیستی دو موجود زنده هر دو از یکدیگر بهره میبرند- همیاری ممکن است داوطلبانه و یا اجباری باشد. همیاری گلسنگها اجباری است و قارچی که در ساختمان گلسنگ بکار رفته بدون جلبک سبز قادر به ادامه حیات است میان باکتریها و گیاهان تیره نخود نیز همیاری است - همیار s شته و مورچه حالت اجباری دارد.
زندگی انگلی
در این نوع همزیستی یک موجود (انگل) سود میبرند و موجود دیگر (میزبان) زیان.
زندگی صیادی
مستقیمترین رابطه غذایی هنگامی وجود دارد که جاندار دیگر را بخورد. هر مصرف کنندهای که جانداری دیگر را بکشد و بخورد یک صیاد است و جانداری که خورده شود صید نام دارد.
عوامل غیر زنده اکوسیستم
گرما
بیشتر از اشعه مادون قرمز بخشی از نور خورشید به دست میآید و در فعالیتهای موجودات زنده نیز انرژی به صورت گرما آزاد میشود.
دما
یکی از عوامل غیر زنده محیطی است و تغییرات زیادی دارد و کلیه جانداران به نحوی با این تغییرات سازش پیدا کردهاند سازش باعث بقای جانوران میشود.
نور
نور نقش مهم در غذاسازی تولید کننده دارد.
گازها
مهمترین گازهایی که در اتمسفر وجود دارند عبارتند از : اکسیژن و دیاکسید کربن. که اکسیژن در تنفس و در اکسید کربن در فتوسنتز نقش دارد.
آب
آب به صورت تبخیر شده وارد اتمسفر میشود و به صورت برف و باران به زمین برمیگردد.
مواد شیمیایی
به دو صورت کانی و آلی در اکوسیستمها وجود دارد مواد آلی ناشی از تجزیه موجودات زنده ، در اکوسیستمهای مختلف مورد استفاده جانداران قرار میگیرد. مواد کانی نیز به ترکیبات مختلف مثل نمک خوراکی یا کلریدسدیم که در غذای آدمی مهم است و یا کودهای شیمیایی که در حاصل خیزی خاک اهمیت دارد.
BR>
BR>
|
|
فرسايش بادي يكي ازفراينده هاي ژئومورفولوژيكي است كه زندگي روزمره ي انسان راتحت تاثير قرار
فرسايش بادي يكي از فراينده هاي ژئومورفولوژيكي است كه زندگي روزمره ي انسان را تحت تاثير فرار داده است و در مناطقنيمه خشك اين فرآيند آينده ي تمدن بشر ي را به مخاطره مي اندازد . خاك براي تغذيه ي آدمي ضروري است ولي با جابجاي كامل خاك سطحي يا جدا سازي ذرات ريز دانه توسط باد ، خاك از حيز انتفاغ خارج مي شود . ذرات جدا شده ممكن است به پايين دست منتقل شده و به صورت يك منظر جديد در آيند و يا امكان دارد به اقيانوسها پيوسته و ذرات مغذي ريز دانه ي خاك ادامه ي حيات موجودات دريايي را تامين نمايند .
خاكهاي فرسايش يافته در هر قاره اي به نوعي بيانگر تداوم و قدرت نيروي باد و قابليت آن در شكل دادن به سطح زمين مي باشد . هر چند كه ظرفيت انتقال بادبه مراتب كمتر از آب مي باشد ، ليكن فرسايش آبي محدود به اراضي شيبدار است در صورتي كهفرسايش بادي قادر به جابجايي ذرات ريز دانه ي غني از مواد غذايي از تمامي سطح خاك مي باشد . خاك به جا مانده داراي بافتي دانه درشت تر بوده و بدين ترتيب كنترل فرسايش بادي مشكل تر خواهد بود .
با به وخامت گراييدن مشكل فرسايش بايد از روشهاي جايگزيني كه با عمليات زراعي همخواني داشته باشد ، استفاده نمود . ساموئل دين از اولين افرادي بود كه نرده يا حصار و درختان را براي كنترل فرسايش بادي پيشنهاد كرد . در اون و هيل افرادي بودن كه افزودن 5 تا 8 سانتيمتر خاك رس را به منظور غني سازي خاكهاي فرسايش پذير پيشنهاد نمودند . اين روش پايه ( افزايش مقدار رس خاك سطحي ) هنوز هم در هزاران هكتار از اراضي بخش جنوبي دشت بزرگ كه خاكهاي شني دارند به منظور كنترل فرسايش بادي به كار گرفته مي شود. در اين مناطق خاك رس توسط شخم عميق در خاكهاي شني كه لايه زيرين آنها رسي هستند به سطح خاك آورده مي شود. فوايد ناشي از شخم عميق بسته به نحوه ي مديريت پس از آن ، سالها به طول خواهد انجاميد .
چينيها براي حفاظت خطوط راه آهن و بزرگراهها در مقابل وزش ذرات شن از موانع كلشي بايك الگوي شطرنجي استفاده مي كنند ، يا حصار احداث كرده و يا كمربند درختي ايجاد مي كنند . كمر بنديهاي درختي ذرات شن را تثبيت كرده يا ميكروكليماي محصولات فارياب را بهبود مي بخشند . اينگونه كمربند هاي محافظ سطح ايستآبي را به دليل نياز آبي درختان پايين نگه مي دارد . كمربند هاي درختي در هند نيز به منظور كاهش سرعت باد ، فرسايش و تلفات تبخير مورد استفاده قرار مي گيرند . موفقيت در بهره گيري از كمربندهاي درختي به كافي بودن باران ساليانه مورد نياز آبي درختان و استفاده از گونه هاي مختلف آنها بستگي دارد .
2. مراحل اصلي فرسايش بادي
فرسايش بادي تاثير بسزايي بر توسعه كشاورزي داشته است. در طول تاريخ نه تنها محل استقرار آدميان راتحت تاثير قرار داده بلكه متعاقبا" توسعه ي منابع خاكي و گياهي نيز تحت الشعاع آن قرار گرفته است . باگنولد اصلي ترين مراحل ذرات فرسايش يافته توسط باديعني جداشدن ،انتقال و رسوب گذاري را تشريح نموده است . بيشتر كار اين تحقيق بر روي شنهاي مناطق صحرا در شمال آفريقا انجام پذيرفت . چيپيل و وودراف نتايج 20 سال تحقيقات طاقت فرسا بر روي اراضي زراعي ناحيه ي مركزي دشت بزرگ آمريكا را منتشر ساختند؛ منطقه اي كه در دهه ي1930 به خشكسالي و فرسايش بادي شديدي دچار شده بود . ثمره ي تحقيقات آنها به ارايه ي يك فرمول در كنترل فرسايش بادي انجاميد كه براي برنامه ريزي سيستمهاي كنترل اين نوع فرسايش مناسب بود .
فرسايش بادي در صورت امكان در چنين شرايطي به وقوع مي پيوندد: (1) زمانيكه خاكدانه هايي كه قادر به جابجايي توسط باد هستند در سطح خاك وجود داشته باشند، (2) باد از سرعت كافي براي جداسازي ذرات خاك برخوردار باشد و (3) سطح خاك توسط مواد فرسايش ناپذير محافظت نشده باشد . با گذشتن سرعت باد از سرعت آستانه كه لازمه ي شروع حركت ذرات خاك است خاكدانه ها از لحاظ آيروديناميكي ناپايدار شده و در مسير جريان باد پرتاب و به پايين دست منتقل مي شوند . فاصله ي طي شده توسط ذرات معلق در هوا بستگي به سرعت باد و شكل و چگالي ذرات خاك دارد .
بعضي از خاكدانه هاي جداشده براي به تعليق در آمدن در هوا يا خيلي بزرگند و يا سنگين، ولي ممكن است در امتداد سطح زمين توسط غلطيدن جابجا شوند كه اين نوع حركت را خزش سطحي مي نامند . ذرات خاكي كه توسط "خزش سطحي" جابجا مي شوند معمولا" داراي قطري بين 500 تا 1000 ميكرومتر بوده و 5 تا 25% كل مواد فرسايش يافته را شامل مي شوند . ذرات خاكي كه به اندازه ي متوسط به هوا پرتاب مي شوند ولي به قدري سنگين هستند كه به واسطه ي نيروي ثقل به سطح زمين برمي گردند توسط حركت جهشي جابجا مي شوند . در زمان برخورد با سطح خاك ذرات جهش يافته خاكدانه هاي بيشتري را جدا مي سازند . ذراتي كه توسط حركت جهشي جابجا مي شوند معمولا" قطري بين 100 تا 500 ميكرومتر داشته و 50 تا 75% كل مواد فرسايش يافته را تشكيل مي دهند . اگر ذرات خاك خيلي سبك يا خيلي كوچك باشند (ذرات خيلي ريز ) مي توانند تا مسافتهاي دوري انتقال يابند كه اين نوع جابجايي تعليق ناميده مي شود . ذراتي كه بصورت تعليق در مي آيند معمولا" 2 تا 100 ميكرومتر قطر آنهاست و 3 تا 40% كل مواد فرسايش يافته را تشكيل مي دهند .
3. گستردگي مشكل فرسايش بادي
فرسايش بادي قرنهاست كه در سطح جهاني به عنوان يك معضل شناخته شده است . يكي از محققين اولين نشانه هاي معضل فرسايش بادي در ايالات متحده آمريكا را منتشر نمود . دانشمندان نياز مبرم به كمييت در آوردن مقدار فرسايش به منظور تعيين گستردگي مشكل را تشخيص داده اند. دو تن از محققين يك معادله ي فرسايش بادي را به دست آوردند كه توسط آن مقدار بالقوه ي فرسايش ساليانه را مي توان تخمين زد. در حال حاضر ما وسايلي در اختيار داريم كه مي توان توسط آنها فرسايش بادي را در سطح مزرعه اندازه گيري نمود .
اندازه گيري واقعي فرسايش بادي به ندرت انجام گرفته ولي مقدار گرد و خاك تخمين زده شده است . يكي از پژوهشگران مقدار بار گرد و خاك ساليانه از منطقه ي صحرا را بين 60 تا 200 ميليون تن تخمين زده است . دو محقق ديگر بار گرد و خاك از منطقه ي دشت بزرگ آمريكا را 37 تا 551 ميليون تن در سال تخمين زده اند . به دليل آنكه كمتر از يك درصد كل مواد فرسايش يافته توسط جو زمين جابجا مي شود، مقدار موادي كه بر روي سطح خاك از نقطه اي به نقطه ي ديگر منتقل مي شود بسيار بزرگ است . حادثه ي توفان شن در اواسط دهه ي 1930 در آمريكا توجه آراء و نظريات را به عظمت بالقوه ي فرسايش بادي و تاثيرات گسترده ي فرسايش غير كنترل شده معطوف نمود . هر ساله اداره ي حفاظت آمريكا مقدار اراضي تخريب شده توسط فرسايش بادي را منتشر مي نمايد ( جداول 1-8 ) وسعت اراضي تخريب شده از سالي به سال ديگر شديدا" متغير است كه اين امر بستگي به مقدار بارش باران ( رطوبت اوليه خاك ) و وضعيت زراعي دارد .اطلاعات مشابهي براي ساير كشورها در دسترس نويسندگان قرار نداشت . در اتحاديه جماهير شوروي سابق تعداد توفانهاي شن براي چندمنطقه گزارش شده اند . بيشترين تعداد اين گزارشات ( 13 عدد ) مربوط به قره قوم مركزي واقع در چشمه در سال 1948 بوده است . در شوروي سابق توفانهاي شن معمولا " كمتر از 3 ساعت بطول مي انجامند، ولي در مي سال 1950 در نبيت –دگ توفان شني به مدت 73 ساعت طول كشيد ودر منطقه ي ايدين در نوامبر 1951 طوفاني به مدت زمان 70 ساعت به طول انجاميد .
اتلاف خاك در شهرهاي بيكانر و چندان هندوستان در سال 1978 براي يك دوره ي 75 روزه به ترتيب 615 و 325 تن در هكتار بوده است . مناطق بزرگي با خاك شني در جنوب و غرب استراليا مورد كشت و زرع قرار گرفته اند ، با اينكه منطقه ساليانه 300 تا 500 ميليمتر باران دريافت مي نمايد . در دوره ي استقرار گياه و يا زمانيكه بقاياي گياهي مراتع توسط چرا لخت شده باشند مشكلات و معضلات شديدي رخ مي دهند . مشكلات عديده ي ديگري به واسطه فرسايش خاكهاي شور به وقوع مي پيوندند و با تجمع و رسوبگذاري ذرات فرسايش يافته بر روي خاكهاي كم شور اين خاكها نيز از حيز انتفاع خارج مي شوند .
در شهر بيگ اسپرينگ در ايالت تگزاس آمريكا توفان شن بطور متوسط 26 روز در سال اتفاق افتاده ( به جدول 1-8 مراجعه نماييد ) ، و ميانگين مدت طوفانها 2/7 ساعت بوده است . يكي از محققين يك سيستم عددي رده بندي طوفان شن ( DSRS) را براساس كاهش ديد و مدت زمان توفان ارايه نمود كه در آن از داده هايي كه در شهر بيگ اسپرينگ از سال 1953 جمع آوري شده بود استفاده كرد ( جدول 1-8 ).
هفتادو چهار درصد طوفانها در رده ي شماره ي3 يا كمتر قرار داشته اند و 68% كل ساعت طوفان شن را در بر مي گرفتند، ولي تنها 5/11 درصد كل بار شن را شامل مي شوند ( جدول 2-8 ) . ظريفيت انتقال باد با توان سه سرعت باد افزايش مي يابد . هر چند طوفانهاي با مقدار DSRS بالا به ندرت اتفاق مي افتند ، ولي ممكن است بيشترين مقدار بار گرد و غبار جو را اينگونه توفانها تشكيل دهند . با رده بندي طوفانها مي توان مقايسه ي بين سالها يا تغييرات اوضاع فرسايش را امكان پذير ساخت. با استفاده از DSRS تجزيه و تحليل توفانهاي شن براي تعيين توزيع فراواني وقوع آنها در يك دوره ي مشخص زماني در نقاط مختلف ميسر مي گردد.
در سطح جهاني عمده مناطق فرسايش يافته توسط باد بصورت بالقوه در مناطق خشك يافت مي شوند ( جدول 3-8 ) . خاكهاي اين مناطق 5/31 درصد كل اراضي دنيا را شامل مي شوند. با لاترين تمركز خاكهاي مناطق خشك در قاره آفريقا وجود دارد ( 7/17 ميليون هكتار ) ، ولي قاره استراليا بالاترين درصد اراضي خشك را دارا است ( 1/82 درصد ) . توزيع مناطق خشك و نيمه خشك جهان در شكل 1-8 نشان داده شده است .
هرچند كه فرسايش بادي بصورت شديد و گسترده اي در مناطق خشك و نيمه خشك ،به دليل آب و هواي خشك و جود خاكهاي شني، مشهود است ولي بادهاي تند و قوي به همين ترتيب مي تواند موجب فرسايش شديد در مناطق مرطوب شوند . يكي از پژوهشگران گزارش داد كه وزش بادهاي يك نواختي با سرعت 32 كيلومتر در ساعت ( بادهاي ميانه روزبين 48و 64 كيلومتر در ساعت ) طي يك مدت پنج روزه در يك منطقه ي 60 كيلومتر مربعي در شهر لينكلن شاير در انگلستان موجب فرسايش يافتن 50 ميليمتر خاك سطحي گرديد.
جدول 3-8 توزيع خاكهاي مناطق خشك قاره ها ( بدون در نظر گرفتن مناطق قطبي)
خاكهاي مناطق خشك
قاره مساحت برحسب كيلومتر مربع ×1000 درصد هر قاره
آفريقا 17660 2/59
آسيا 14405 0/33
استراليا 6250 1/82
اروپا 644 6/6
آمريكاي شمالي 4355 0/18
آمريكاي جنوبي 2835 2/16
مقدار كل 46149
5.تاثيرات فرسايش بر حاصلخيزي خاك
انسان قادر به ادامه ي روند بي توجهي به عواقب فرسايش بادي نيست.با افت حاصلخيز ي اراضي، توليد غذا و پوشاك ناكافي بوده و لاجرم مجبور به به دست و پنجه نرم كردن با پديده ي فرسايش بادي خواهيم شد . متاسفانه زماني كه مشكل آشكار مي شود زماني است كه تخريب خاك به حدي پيشرفت نموده كه متحول نمودن آن به وضع اوليه نا ممكن خواهد بود . ميزان افت حاصلخيزي خاك بستگي به مشخصات پروفيل خاك در يك منطقه ي آب و هوايي خاص دارد . در مناطقي كه فرسايش باعث تخليه مواد حاصلخيزي خاك و افت ظرفيت نگهداري آب آن گرديده ميزان محصول به قدري پايين و ناچيز مي باشد كه هر گونه افت بيشتري در محصول ممكن است فاجعه آميز باشد . حتي كمترين افت در اين مناطق كه داراي تنش بالاي بالقوه اي هستند ممكن است درصد بالاي از محصول بالقوه را شامل شود .
اطلاعات مربوط به تاثير فرسايش بادي بر باروري خاك در حال جمع آوري است . يكي از دانشمندان تخمين زده است كه با فرسايش 25 ميليمتر از خاك سطحي توسط باد محصول گندم در مناطق دشت بزرگ ايالات متحده 2 تا 10% كاهش مي يابد . آزمايشات انجام يافته در غرب استراليا نشانگر آن است كه با فرسايش يافتن 1 ميليمتر خاك كاهش 2 تا 5/7 % محصول امكان پذير مي باشد ، اين كاهش با فرسايش 8 ميليمتر خاك سطحي به 10تا 25 % بالغ مي گردد . 5 ميليمتر فرسايش طبيعي خاك در روسيه منجر به كاهش 50 درصددي عملكرد گندم زمستانه شد ، و با فرسايش 14 ميليمتر خاك عملكرد محصول 70 % تنزل يافت .
در تخميني عنوان گرديده كه 50 ميليون هكتار از اراضي زراعي در سر تاسر جهان به واسطه ي فرسايش بادي و آبي در طي 20 سال از بين مي رود . هرچند 50 ميليون هكتار تنها معرف 3/3 درصد از كل اراضي زراعي تخمين زده شده در سال 1975 مي باشد ، ليكن از دست رفتن 50ميليون هكتار در 20سال معادل از دست رفتن 5 هكتار زمين در هر دقيقه مي باشد كه حدودا" معادل تخريب يك مزرعه ي متوسط در هر دقيقه در بعضي از نقاط كشورهاي در حال توسعه محسوب مي شود. اين ارقام بيانگر آن است كه از دست دادن اراضي حاصلخيز به وسيله فرسايش مي تواند يك تمدن را بصورت فراگير تحت تاثير قرار دهد .
6.كنترل فرسايش بادي
فرسايش بادي را مي توان با كاهش سرعت باد در نزديكي سطح خاك ، كلوخه اي كردن سطح خاك ياپوشش دادن خاك با مواد غير فرسايشي كنترل نمود . سرعت باد در نزديكي سطح خاك را مي توان با پوشش گياهي و يا بادشكنها كاهش داد ( شكل 2-8 ). خلل و فرج باد شكن در مقابل باد تعيين كننده ي تاثير آن مي باشد ، ولي به طور كلي بادشكنهايي با خلل و فرج 40 % پيشنهاد مي گردند .
فرسايش پذيري خاكها را مي توان با ناهموار كردن سطح آنها توسط ادوات خاك ورزي ( شكل 3-8 ) ،يا با جا ي گذاشتن خاكدانه هاي فرسايش ناپذير همچون كلو خه هاي تثبيت شده ، قلوه سنگها يا پوشش گياهي بر روي سطح خاك كاهش داد . در مناطقي از ايالات متحده كه غلات دانه ريز توليد مي شوند عمده عمليات انجام شده براي اين منظور شامل به جاي گذاري بخشي از بقاياي گياهي برروي سطح خاك مي باشد . تحت پوشش قرار دادن حتي درصد كمي از خاك به وسيله مواد فرسايش ناپذير ( شكل 4-8) مقدار اتلاف خاك را در خاكهاي بسيار فرسايش پذير كاهش خواهد داد . چنانچه ادوات خاك ورزي براي ناهموار كردن سطح خاك به كار گرفته شوند ممكن است بعد از هر بارندگي شخم مجددي براي كلوخه اي كردن سطح خاك احتياج باشد ، كه اين امر بستگي به بافت خاك دارد . در هر منطقه موثر ترين و مناسب ترين روش كنترل فرسايش بادي بكار گيري مجموعه اي از روشهاي كنترلي مي باشد .
7. نتيجه گيري
تحقيقات ژئومورفولوژيكي انجام يافته كه طيف وسيعي از خاكهاي لاس سنگها و تپه هاي شني را شامل مي شود نشانگر آنست كه باد در طول زمان به عنوان عامل فرسايش دهنده موثر و قابل ملاحظه اي به شمار مي رفته است . فرسايش بادي انسان و فعاليتهاي انساني را در مناطق خشك و نيمه خشك جهان تحت تاثير قرار داده و خواهد داد . در اين صورت عدم توجه ما به فرسايش بادي امكان پديد آمدن پديده بيابان زايي ( كوير زايي ) بصورت شديدي وجود خواهد داشت . ميليونها هكتار از اراضي حاصلخيز در معرض تخريب و تبديل به شرايط كويري هستند . تخمينهايي كه از ميزان كل گرد و غبار برخاسته از كوير صحرا و دشت بزرگ آمريكا به اتمسفر ارايه گرديده از 97 ميليون تا 751 ميليون تن در سال متغير است . طوفانها ممكن است از چند دقيقه تا چند روز ادامه داشته باشند . اطلاعات محدودي كه در دسترس مي باشد مبين اين مطلب است كه طوفانها ي شديد با سرعتهاي بالا بيشترين تخريب را به خاك وارد مي سازند و بالاترين مقدار گردو غبار را به جو وارد مي كنند.
به منظور كاهش اثرات نامطلوب فرسايش بادي برنسلهاي آينده ، بشر بايد دانسته هاي كنوني خود در مورد مراحل فرسايش بادي را مورد استفاده قرار داده و امكانات كنترل فرسايش بادي را با بكارگيري منابع خاك ، محصول و آب و هوايي در دسترس در هر محلي شناسايي كند . با بكار گيري روشهايي مثل خاك ورزي موثر و دقيق ، بجاي گذاري بقاياي گياهي ، احداث بادشكنها و يا مجموعه اي از سه روش ياد شده و با ادامه ي توسعه ي روشهاي مؤثر تر و كارآتر مي توانيم خطرات فرسايش بادي را به حداقل برسانيم .
BR>
BR>
|
|
آلودگي هوا به وجود هر ماده اي درهوا كه ميتواند براي انسان يا محيط اومضر باشد اطلاق مي گردد
آلودگي هوا چه ميدانيم ؟
مرکز تحقیقات محیط زیست دانشگاه
ساليانه 3 ميليون نفر در اثر آلودگي هوا جان خود را از دست مي دهند كه 90 درصد آنان در كشورهاي توسعه يافته هستند . دربعضي كشورها تعداد افرادي كه در اثر همين عامل جان خود را از دست مي دهند بيشتر از قربانيان سوانح رانندگي است. اين مرگ و مير بطور خاص مربوط به آسم، برونشيت - تنگي نفس و حملات قلبي و آلرژي هاي مختلف تنفسي است .
تعريف آلودگي هوا
آلودگي هوا به وجود هر ماده اي در هوا كه ميتواند براي انسان يا محيط او مضر باشد اطلاق مي گردد. آلاينده ها ممكن است طبيعي و يا ساخته دست بشر باشند و ممكن است به اشكال مختلف ذرات جامد يا قطرات مايع يا گاز باشند كه بالغ بر 180 آلاينده مي باشند .
منابع انتشار آلاينده هاي هوا:
منابع آلوده كننده هوا به دو قسمت طبيعي و مصنوعي تقسيم بندي مي شود.
1- منابع طبيعي
- فعاليت هاي آتشفشانها و آتش سوزي جنگل ها
- گرد و غبار طبيعي
- دود و مونواكسيد كربن ناشي از آتش سوزي ها
- گاز رادون ناشي از كاني هاي زمين
- درختان كاج كه تركيبات آلي را از خود متصاعد مي كنند.
2- منابع مصنوعي
وسايل نقليه موتوري مشكلي اساسي هستند كه دي اكسيد نيتروژن كه مهمترين آلوده كننده هوا است را توليد مي كنند .ساير منابع مصنوعي آلوده كننده هوا عبارتند زغال سنگ سوزها ، صنايع مختلف آلودگيهاي ناشي از سوزاندن بقاياي كشاورزي و ...
آلاينده ها ي هوا :
تركيبات آلوده كننده هوا به دو قسمت گازها و ذرات جامد تقسيم مي شوند :
1- ذرات جامد :
ذرات كوچك و جامد براساس اندازه تقسيم مي شوند و عبارتند از: pm10 و pm2/5 . دسته اول ذراتي كه داراي قطر كمتراز 10 ميكرومتر هستند و دسته دوم ذراتي كه داراي قطر كمتر از 5/2 ميكرومتر هستند . ذرات با قطر كمتر از 5/2 ميكرومتر براي سلامتي زيانبارترند .
2- گازها :
شامل مونواكسيد كربن ، دي اكسيد نيتروژن ، دي اكسيد گوگرد ، هيدروكربن ها ، ازن و ... مي باشند .
آلودگي هوا در منازل :
دي اكسيد كربن يك گاز آلوده كننده هوا نيست ولي همواره به عنوان يك عامل مهم در بررسي كيفيت هواي منازل مورد توجه قرار گرفته است و به عنوان شاخص كيفيت هوا لحاظ مي شود . افراديكه در معرض اين هوا قرار مي گيرند ، دچار خستگي - عدم رضايت و عدم تمركز مي گردند . مواد و مصالح ساختماني مثل رنگ ها بخصوص رنگهاي با تركيبات سربي ، حشره كش ها و اسپري فرمالدئيـــد نيز مي توانند باعث آلودگي هوا در منازل گردد.
حفاظت با آلودگي هوا:
در روزهايي كه اخبار و راديو تلويزيون و روزنامه ها هوا را در شرايط بحراني اعلام مي كنند اين خبر به شما كمك مي كند كه خود را از آلودگي هوا محافظت كنيد . AQI ( يا شاخص كيفيت هوا ) يك شاخص براي گزارش كيفيت هواي روزانه مي باشد . AQI با اندازه گيري آلاينده هايي چون ازن ، منواكسيد كربن ، دي اكسيد گوگرد ودي اكسيد نيتروژن و گردوغبار ( ذرات معلق 10-Pm ) محاسبه مي شود .
وضعيت شاخص استاندارد آلودگي(PS.I)
پاك 50-0
سالم 100-50
ناسالم 200-100
بسيار ناسالم 300-200
خطرناك 300 د
در مواقع آلودگي هوا چه بايد كرد ؟
در روزهاي بحراني آلودگي هوا حتي الامكان از تردد در محدوده هاي مركزي و پر ترافيك شهر اجتناب كنيد . استفاده از وسايل حمل و نقل عمومي در سفرهاي روزانه درون شهري خود را جايگزين خودروهاي شخصي نمائيد . فعاليت يا بازي كودكان در محيطهاي باز را محدود نمائيد . و افراد مسن يا افراد با بيماريهاي قلبي ، ريوي نظير آسم ، برونشيت مزمن و نارسائي قلبي از خروج از خانه اجتناب نمايند .
• چند بار تا به حال دوده خفه کننده ماشینها را در خیابان دیدهاید؟
• چرا در روز روشن آسمان آبی را نمیبینید؟
• فوران دوده از کارخانجات صنعتی چه فوایدی دارد؟
• پناهگاه بیماران تنفسی در شهر آلوده کجا میتواند باشد؟
این آلودگی هواست که طبیعت زیبا را در خود گم میکند و زندگی سالم را نه تنها از انسانها بلکه از تمام موجودات سلب میکند.
موضوع چیست؟
اوزون که جزء اصلی مه دود است، گازی است که از ترکیب اکسید نیتروژن و هیدروکربنها در حضور نور آفتاب بوجود میآید. در اتمسفر ، ازن بطور طبیعی به صورت لایهای که ما را از اشعه ماورای بنفش محافظت میکند، وجود دارد. ولی زمانی که در سطح زمین تولید شود، کشنده است.
اوزون از کجا میآید؟
اتومبیلها ، کامیونها و ... ، یکی از اصلی ترین منابع اوزون هستند. در سال 1986 ، مقدار حیرت انگیز 6.5 میلیون تن هیدروکربنهای مختلف و 8.5 میلیون تن اکسیدهای نیتروژن توسط خودروهای موتوری وارد هوا شدند. نیروگاهها ، کارخانههای شیمیایی و پالایشگاههای نفت نیز سهم بزرگی در همین مساله دارند و نیمی از انتشار هیدروکربنها و نیتروژن در کشور آمریکا مربوط به آنهاست.
خطر مه دود
صدمات ریوی ناشی از هوای آلوده به اوزون ، خطری است که هر 3 نفر از 5 نفر با آن روبرو هستند. اکثر مردم نمیدانند که مه دود به غیر از انسان به سایر موجودات زنده هم آسیب میرساند. مه دود ازنی ، مسئول صدمات زیاد به درختان کاج و نابودی محصولات کشاورزی در بسیاری از مناطق کشاورزی است.
هوای آلوده چیست؟
هر مادهای که وارد هوا شود ، خواص فیزیکی ، شیمیایی و زیستی آن را تغییر میدهد و به چنین هوای تغییر یافته ، هوای آلوده گویند.
عوامل آلوده کننده هوا
• عوامل طبیعی: فورانهای شدید آتشفشان ، وزش توفان ، بادهای شدید و … ، گازها و ذراتی را وارد هوا میکنند و سبب آلودگی آن میشوند.
• فعالیت انسان: کارخانجات صنعتی ، کشاورزی ، شهرسازی ، وسایل گرمازا ، نیروگاهها ، وسایل نقلیه و ... ، از عوامل آلوده کننده هوا هستند.
مواد آلوده کننده هوا
• منوکسید کربن: گاز سمی منوکسید کربن ، بطور عمده مربوط به خودروهایی است که مصرف سوخت آنها بنزین میباشد. این خودروها مقدار زیادی گاز CO را از طریق لوله اگزوز وارد هوا میکنند.
• دیاکسید گوگرد: عمدتا مربوط به نفت کوره (نفت سیاه) است که در بعضی صنایع و تاسیسات حرارت مرکزی و تولید نیرو مورد استفاده قرار میگیرد.
• اکسیدهای نیتروژن دار: بطور عمده مربوط به نفت کوره ، گازوئیل و مقدار کمتری مربوط به مصرف بنزین و نفت سفید است.
• هیدروکربنهای سوخته نشده: عمدتا مربوط به خودروهایی است که بنزین مصرف میکنند. نفت کوره و گازوئیل در این مورد سهم کمتری دارند.
• ذرات ریز معلق: بطور عمده ، از سوختن نفت کوره حاصل میشود.
• برمید سرب: در نتیجه مصرف بنزین در موتور اتومبیلها حاصل میشود.
• سایر ترکیبات سربی: بنزین خودروها اغلب دارای مادهای به نام تترا اتیل سرب است که به منظور روان کردن کار سوپاپها و بهسوزی بنزین به آن اضافه میشود. این ماده هنگام سوختن بنزین ، باعث پراکنده شدن ذرههای جامد و معلق ترکیبات سرب در هوا میشود که هم سمیاند و هم به صورت رسوبهای جامد وارد دستگاه تنفسی میشوند.
بالا ، بالا ، بالاتر
در جایی دور ، بالای سر ما ، لایه نامرئی و ظریفی از اوزون وجود دارد که ما را از تشعشعات خطرناک ماورای بنفش خورشیدی محافظت میکنند. لایه ازن قرنهاست که آنجا بوده است.
... و دورتر
ولی اکنون انسان این سپر محافظ را از بین میبرد. کلرو فلوئورو کربنها (CFCS) ، هالونها (halons) ) و سایر مواد شیمیایی مصنوعی ، در 10 تا 50 کیلومتری بالای سر ما شناورند. آنها تجزیه شده ، مولکولهایی آزاد میکنند که اوزون را از بین میبرد.
CFC ها چه موادی هستند؟
CFC ها موادی هستند که صدها مصرف گوناگون دارند. زیرا آنها تقریبا غیر سمی و مقاوم در برابر شعله بوده ، براحتی تجزیه نمیشوند. به خاطر چنین پایداری ، آنها تا 150 سال باقی خواهند ماند. گازهای CFC به آرامی تا ارتفاعات 40 کیلومتری صعود کرده و در آنجا تحت نیروی عظیم تشعشعات ماورای بنفش خورشید شکسته شده ، عنصر شیمیایی کلر را آزاد میکنند.
بعد از آزادی هر اتم کلر قبل از برگشت به زمین که سالها طول میکشد، حدود صد هزار مولکول اوزون را از بین میبرد. سه و شاید پنج درصد لایه ازن در سطح جهان تاکنون توسط گازهای CFC تخریب شده است.
بعدش چی؟
با تخریب ازن در لایههای بالای اتمسفر ، کره زمین اشعه ماورای بنفش دریافت میکند که موجب بروز سرطان پوست ، بیماری آب مروارید چشم و تضعیف سیستم دفاعی بدن میشود. با نفوذ بیشتر اشعه ماورای بنفش از لایههای اتمسفر ، اثرات آن روی سلامتی بدتر شده ، بهرهدهی محصولات کشاورزی و جمعیت ماهیها کاهش خواهد یافت و آسایش هر فرد روی این سیاره تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.
نگرانی روز افزون
اثرات زیست محیطی مقادیر عظیمی از مواد زاید خطرناک که هر ساله تولید میشود، موجب نگرانی بیش از پیش شده است. در سال 1983 ، 266 میلیون تن مواد زاید خطرناک تولید شده است.
تهدید اکوسیستمها
کشورهای پیشرفته بیش از هفتاد هزار ماده شیمیایی مختلف تولید میکنند که بیشتر آنها بطور کامل از نظر ایمنی آزمایش نشدهاند. استفاده نامحتاطانه از این مواد ، مواد غذایی و آب و هوای ما را آلوده کرده ، اکوسیستمهایی را که ما به آنها متکی هستیم، شدیدا" تهدید میکند.
راهیابی مواد شیمیایی به محیط زیست
مواد شیمیایی به بخش جدا نشدنی از زندگی روزانه ما تبدیل گشتهاند. ما از وسایل رفاهی مانند پلاستیکها ، پودرهای رختشویی و آروزولها که از مواد شیمیایی ساخته شدهاند، استفاده میکنیم. ولی اغلب از هزینه پنهانی که ناشی از آنهاست بیخبریم. نهایتا آنها از طریق محلهای دفن زباله ، زهکشیها و فاضلابها به آب و یا زمین راه پیدا میکنند.
مواد سمی در پلاستیکها
اگر چه مصرف کنندگان به ندرت محصولات پلاستیکی را که روزانه ساخته میشود و بسته بندی که در آن خرید میکنند، به مساله آلودگی سمی ربط میدهند، باید دانست که اکثر مواد شیمیایی که در تولید و ساخت پلاستیکها مورد استفاده قرار میگیرند، بسیار سمی هستند. برحسب درجه بندی EPA باید دانست که از 20 ماده شیمیایی که تهیه آنها موجب تولید بیشترین مقدار کل مواد زاید خطرناک میشود، پنج ماده شیمیایی از شش مورد اولی ، موادی هستند که بطور مستمر در صنایع پلاستیکسازی مورد استفاده قرار میگیرند.
BR>
BR>
|
|
اثرات خورشید بر شرایط اقلیمی زمین
اثرات خورشید بر شرایط اقلیمی زمین
علاوه بر تاثیری که خورشید بر جو و شرایط اقلیمی زمین باقی می گذارد، میدان مغناطیس زمین نیز از فعالیت ها و اثرات این ستاره فروزان در امان نیست، می دانیم که زمین همانند یک آهن ربای دو قطبی که موقعیت قطبهای آن متناسب با زمان پیوسته در جابجائی است، عمل می کند.
آن قسمت از فضا را که از میدان مغناطیس زمین متاثر است، مغناطکره می نامند. در صورتی که عاملی بنام باد خورشیدی وجود نمی داشت، دامنه مغناطکره زمین تا مسافتی معادل صد برابر شعاع زمین در فضا گسترش می یافت و کره عظیمی را به شعاع تقریبی 000/200/1 کیلومتر در فضا ایجاد می نمود، ولی بادهای خورشیدی کره مزبور را دگرگون ساخت و آن قسمت از مغناطکره زمین را که رو به خورشید واقع است به شعاع 8 تا 10 برابر شعاع زمین فشرده کرده و است و جهت مقابل آن را به شکل دنباله طویلی در فضا پراکنده است. آزمایش هائی که اخیراً بعمل آمده نشان می دهد که دنباله حتی تا 1000 برابر شعاع زمین در فضا کشیده شده است.
آن قسمت از جبهه مغناطکره زمین که با بادهای خورشیدی درگیر می شود و تحت تاثیر ضربات باد مزبور جذب می گردد. مغناط خم نام دارد. سرعت باد خورشیدی پس از برخورد با مغناطکره بطور ناگهانی خود 400 کیلومتر در ثانیه به 250 کیلومتر در ثانیه کاهش می یابد و انرژی رفته به 5 تا 10 برابر حالت عادی یعنی حدود چند میلیون کلوین فزونی میدهد. حد فاصل میان مغناط خم و مغناط مرز ناحیه ای است بنام مغناطپوش که آشفتگی و بی نظمی خطوط میدان از ویژگیهای آن است.
توفانهای مغناطیسی
تغییرات باد خورشیدی دگرگونی هایئی را در مغناطکره موجب می شود و در میدان مغناطیس زمین اثر می گذارد و به پدیده ای را بنام توفان مغناطیس ایجاد می کند. موج ضربت ذرات خورشیدی که از زمان پیدایش مشعل ها تا رسیدن به سطح زمین حدود دو روز راه هستند. ابرهای پلاسمای مغناطکره را متراکم می کند و نیروی میدان مغناطیس زمین را یکباره فزونی می بخشد. این عملیات که مدت آن از چند دقیقه تجاوز نمی کند، آغاز ناگهانی توفان نامیده می شود، بدنبال آن نمود آغازین شروع می گردد که از 30 دقیقه تا چند ساعت به درازا می کشد. طی مرحله بعدی که نمود اصلی نام دارد، انرژی مغناطیسی آزاد می گردد و با پدید آوردن جریان هائی در مغناطکره موجبات افت توان مغناطیسی زمین را به مدت چند ساعت تا یک روز فراهم می آورد و پس از آن طی چند روز به حال عادی باز می گردد.
این قبیل توفان های مغناطیسی معمولاً هر 27 روز یک بار تکرار می گردد.
کمربندهای وان آلن
در مغناطکره زمین، منطقه در واقع ممنوعه ای وجود دارد که ذرات بسیار پر انرژی و باردار کیهانی در آن به دام می افتند. این منطقه که در سال 1958 به کمک سفینه های اکسپلورز 1 و 3 شناخته شده، به افتخار کاشف آن، دکتر جیمزوان آلن نامیده می شود. کمربندهای وان آلن که ذرات باردار را منعکس می سازند، از دو لایه جدا از هم تشکیل یافته اند. لایه درونی که نواری است به شعاع حدود 5/1 برابر شعاع زمینی و لایه بیرونی به شعاع حدود 5 برابر شعاع زمین می باشند، همانند کمربندهائی پیرامون سیاره ما را در برگرفته اند. مواد کمربند درونی در مقایسه با مواد کمربند بیرونی از پرورش ها و الکترون های پر انرژی متراکم تری تشکیل یافته است.
BR>
BR>
|
|
تعدیل آب و هوا به شیوه بارورسازی ابر ها
تعدیل آب و هوا به شیوه بارورسازی ابر ها
تعدیل آب و هوا
تعديـــل آب و هوا به عنــوان شاخه جديـدي در علـوم جــــو براي كنترل محدود و مقطعي بارش ، مه زدايي و كاهش خسارات تگرگ براي محققان دانشمندان مطرح است.
دانشمندان علوم جو براساس كشفيات اوليه ، آزمايش هاي علمي گسترده اي را براي فناوري بارورسازي ابـــــرها به عنوان روشي موثر در جهت تعديل آب و هوا به اجرا درآوردند به طوري كه اگر اين فناوري بدرستي مورد استفاده قرار گيــرد، به نتايج شگفت آوري مي توان دست يافت. تاكنون هدف از بارورسازي ابرها و اقداماتي كه در اين زمينه صورت گرفته تعديل مه ، تگرگ ، باد و رعدوبرق بوده ؛ اما هدف عمده اجراي طرح ها در اين خصوص افزايش بارش باران و برف است
لیکن مشکل عمده آن در سالهایی که منطقه یا کشوری دچار خشک سالی می شود ، نشانگر آن است که نفوذ توده های هوای مرطوب به همراه ابر های متراکم با محتوای رطوبتی مناسب وارد آن منطقه یا کشور نمی شوند و در حقیقت مسیر خود را تغییر داده و تحت سیطره عوامل تغییر اقلیـــم قرارمی گیرند. لذا روش تولیــد باران مصنوعی بدلیل فوق با توجه به اقلیم کشور ما کمی تردید برانگیز است چراکه استحصال آب با این روش نیاز به نفوذ توده هایی با محتوای رطوبتی مناسب و ابر های متراکم دارد .
بارورسازي ابرها در ايران
حدود 10 سال از راه اندازي مركز ملي بارورسازي ابرها مي گذرد كه مسوولان اين مركز معتقدند، تاكنون اقدامات فراواني در زمينه كسب دانش فني باروري ابرها، ايجاد مركزي با عنوان مركز ملي تحقيقات و مطالعات باروري ابرها، خريد هواپيما و تجهيزات مخصوص بارور كردن ابرها و تهيه رادارهاي هواشناسي انجام شده است.
طرح باروري ابرها در سال آبي 85 - 86 با استفاده از 2 فروند هواپيماي مجهز به تجهيزات مخصوص باروري ابرها از ابتداي آذر 1385 در محدوده اي به شعاع 400 كيلومتر از مركز يزد كه شامل استان هاي يزد،كرمان ، فارس ، اصفهان ، چهارمحال و بختياري و كهگيلويه و بويراحمد و بخش هايي از استان هاي خراسان رضوي و جنوبي ، قم و سمنان مي شود
تعديل مه
در جهان تعديل مه براي بهبود بخشيدن به عملياتي كه در بسياري از فرودگاه ها و مراکز مهم از نظر ترابری و صنعتی صورت مي گيرد، كاربرد دارد. به طور خاص ، شركت هاي خطوط هوايي از فنــاوري تعــديل آب و هوا بهـره مند مي شوند. هم اكنون سيستم هاي عملياتي در چندين فرودگاه عمده و مهم كشور امريكا به كار برده مي شود
بارورسازي ابرها
گاهي اوقات با بارورسازي ابرها با استفاده از انواع و تعــداد مناسب هسته ها در زمان و مكان مناسب ، مي توان طبيعت را در كنترل فرآيند بارش ياري كرد. بارورسازي با استفاده از هسته هاي ميعاني بزرگ مانند ذرات جاذبه الرطوبه ، مواد نمكي متداول و كپسول هاي اوره ، فرآيند بارش ابر گرم را تسريع مي كند.
تحقيقات نشان مي دهد وارد كردن يديدنقره يا يخ خشك به قسمت هاي فوق سرد يك ابر سبب انجماد قطرات مي شود در اثر انجماد گرماي نهان انجماد به مقدار زيادي آزاد شده ، گرماي آزاد شده شناوري ابر را بيشتر كرده و سبب مي شود ابر بيشتر رشد كند.
هم اكنون انجمن تعديل آب و هوا به نام weather modification Association در كشور امريكا با عنوان انجمن تحقيقات كنترل آب و هوا تاسيس شده است كه 200 عضو را در 5قاره جهان مستقر كرده است كه مي تواند در ارائه دستاوردها و تجارب جهان به ديگر كشورها بسيار فعال و موثر عمل كند. هسته سازی در ابر ها :
هسته سازی در ابر ها به دو صورت الف – هسته سازی همگن ب- هسته سازی ناهمگن ایجاد می شود. فرض کنید که اگر یک بسته هوا از بخار آب اشباع شود بخار آب می تواند به قطرات آب تبدیل شود. چنانچه هیچگونه ذره جامدی وجود نداشته باشد، بخار آب می تواند اطراف قطرک های آب تجمع نماید یهنی خود قطرک آب می تواند بعنوان هسته میعان عمل نماید. لذا به این نوع هسته سازی هسته سازی همگن اطلاق می شود. در هسته سازی ناهمگن هسته اولیه یک ذره جامد می باشد مثل ذرات گردو خاک و یا مثل AgI رشد نبا از محلول آب شکر نمونه ای از این نوع هسته سازی محسوب می شود. درهسته سازی همگن بدلیل عدم وجود هسته های جامد و ذرات جاذب الرطوبه عمل هسته سازی با تاخیر آغاز میشود لذا می بایست شرایط دمایی مناسب ایجاد نمود مثلا دما را تا -40 درجه سلسیوس کاهش داد . در اینجا به روشی که ژاپنی ها و روسی ها مورد استفاده قرار می دهند اشــاره می کنیم
روش ژاپنی ها : ژاپنی ها با شناسایی ابر های فعال از نظر دینامیکی بر اساس دیده بانی ها و استفاده از داده های رادار ،توسط یه هواپیما دز زیر ابر در امتداد ایزوترم -1 درجه سلسیوس حرکت کرده و اقدام به تزریق دی اکسی کربن مایع بعنوان هسته میعان می کنند دی اکسید کربن مایع در محل آزاد شده موجب کاهش ناگهانی دما تا -90 درجه سلسیوس شده که سبب تشکیل کریستالهای یخ در داخل ابر می شوند سپس رطوبت موجود در داخل ابر بر روی کریستال های یخ رسوب م کنند ، لذا کریستال یخ رشد کرده تا اینکه در اثر سنگینی بصورت برف به زمین سقوط می نمایند. در این روش هسته سازی از صفر درجه سلسیوس شروع شده و توان هسته سازی به دما بستگی ندارد. مکانیسم عمل بگونه ای است که با ازاد شدن AgI فرایند نهشت بخار آب به یخ ایجاد شده و با آزاد شدن گرمای نهان حرکت صعودی ذرات در داخل ابر ایجاد می شود. در این صورت استوانه های چرخشی ایجاد شده که با کشیدن ذرات بخار آب به داخل خود قادرندفرایند هسته سازی را فعال و آب موجود در ابر را به کریستال های یخ تبدیل کنند.
روش روسی : روسها با توجه به شرایط اقلیمی خود با استفاده از یک هواپیما اقدام به پاشیدن AgI در قسمت فوقانی ابر می کنند که فرایند هسته سازی معمولا در دامنه دمایی -15 تا -20 درجه سلسیوس بهترین فعالیت را دارد چرا که این روش توان هسته سازی به دما بستگی دارد و اپتیمم هسته ساز در دمای -20 درجه سلسیوس بوده و نسبت به زمان خطی نمی باشد. هسته سازی در این روش در محدوده دمایی -4 تا -5 درجه سلسیوس متوقف می شود. در این روش به دلیل اینکه ذرات AgI از بالای ابر با سرعت اولیه برابر سرعت هواپیما رها می شوند و در اثر نیروی جاذبه زمین دارای حرکت صعودی نبود و فقط قادرند در حین سقوط فقط یک مسیر را جاروب نمایند لذا اینگونه ذرا ت امکان صعود مجدد را ندارند.
دیده بانی های لازم قبل از شروع عملیات بارور سازی ابر
ا- اندازه گیری دمای پایه ابر
2- اندازه گیری ارتفاع پایه ابر
3- ضخامت ابر
4- ابعاد ابر
5- محتوای رطوبتی ابر
6- بررسی شرایط دینامیکی ابر
7- وضعیت هسته
ابر از نظر جنس هسته و تراکم هسته ها و... عمده اشکال بارور سازی ابر در کشور نبود تجهیزات خاص از جمله رادار و نصب باران سنج هادر خارج از محل بارور سازی و مشابه آن بعنوان محل شاهد را می توان نام برد. همچنین می بایست در میزان AgI که مورد استفاده قرار می گیرد دقت کافی نمود چرا که در صورتی که ذرات هسته ساز زیادتر از حد معمول باشند موجب تشکیل کریستال های بسیار ریز یخ شده که ممکن است در هوا معلق بمانند و در واقع ابر تحلیل رود.
> BR>
BR>
|
|